Bouw en netbeheer zoeken 103.000 mensen voor 2029

Krapte in het algemeen is een moeilijk verkoopargument. Een concreet aantal mensen dat een sector nodig heeft, en wanneer, is dat niet. Voor drie sectoren bestaat dat cijfer.

Het Economisch Instituut voor de Bouw raamt dat er tussen 2026 en 2029 75.000 nieuwe voltijds arbeidskrachten nodig zijn om de voorziene productie te halen.

Van die 75.000 kan het onderwijs er ongeveer 50.000 leveren. De resterende 25.000 moeten uit zij-instroom komen, dus van mensen die vandaag iets anders doen.

Dat laatste getal is het interessante. Een derde van de benodigde instroom bestaat per definitie uit mensen die nu niet in de bouw werken en er ook niet voor zijn opgeleid. Dat is geen wervingsprobleem dat met een vacaturetekst wordt opgelost.

De netbeheerders hebben tot 2029 28.000 technici nodig, op basis van de investeringsplannen van de regionale netbeheerders en TenneT. Die vraag is uitgesplitst:

• 23.000 technici bij aannemers
• 3.000 monteurs
• 1.200 uitvoerders
• 800 ingenieurs

Ruim 80% van de vraag zit dus niet bij de netbeheerders zelf maar bij de aannemers die voor hen werken. Wie deze markt benadert via de netbeheerders, mist het grootste deel ervan.

De bredere context die de sector zelf noemt: 86.250 technische vacatures in 2022, en onderzoek dat uitkomt op een tekort van 100.000 tot 150.000 fte in de infrastructuur tegen 2030.

Voor de zorg lopen de ramingen het verst uiteen van de drie, en ze zijn ook het grootst. Bij ongewijzigd beleid komt het tekort in 2032 uit op 155.000 werkenden, tegen 37.000 in 2021. Een verviervoudiging in elf jaar.

De achterliggende oorzaak is demografisch en dus niet conjunctureel. Dezelfde vergrijzing die de zorgvraag opdrijft, haalt mensen uit de beroepsbevolking. Doorgetrokken naar 2040 zou ongeveer een op de vier werkenden in de zorg moeten werken om aan de vraag te voldoen.

Dit zijn niet willekeurig drie sectoren. Het zijn de sectoren waar de vacaturegraad tussen medio 2022 en medio 2025 vrijwel niet daalde, terwijl die landelijk terugliep van 5,1% naar 4,2%.

• Bouw: van 7,5% naar 7,4%
• Zorg: van 4,4% naar 4,3%

Ter vergelijking: informatie en communicatie ging in dezelfde periode van 8,2% naar 5,1%.

Het patroon erachter is steeds hetzelfde. De vraag in deze sectoren komt uit opgaven die niet meebewegen met de economie: woningbouw, de energietransitie, en een vergrijzende bevolking. Als de economie afkoelt, koelt die vraag niet mee af.

Bouw en netbeheer vragen samen 103.000 mensen voor 2029. De zorg raamt 155.000 voor 2032. Dat zijn drie sectoren, en de optelsom loopt richting een kwart miljoen mensen binnen zeven jaar.

In diezelfde periode groeit de Nederlandse beroepsbevolking vrijwel niet meer. Dat betekent dat deze vraag niet uit groei kan komen. Ze moet komen uit herverdeling: mensen die vandaag ergens anders werken.

Dat maakt het een wervingsvraagstuk in plaats van een demografisch vraagstuk, en daarmee iets waar een bureau daadwerkelijk invloed op heeft.

• Noem het sectorcijfer, niet het landelijke. Tegen een bouwbedrijf zeggen dat de markt afkoelt is voor hun markt feitelijk onjuist.
• Zij-instroom is hier de hoofdroute, geen noodgreep. In de bouw is een derde van de benodigde instroom per definitie zij-instroom. Wie kandidaten uit aangrenzende vakgebieden kan aandragen, verkoopt de oplossing.
• Zoek bij de aannemers, niet bij de opdrachtgever. 23.000 van de 28.000 technici in netbeheer zijn nodig bij aannemers.
• Deze vraag is niet conjunctuurgevoelig. Een klant die wacht op een rustiger markt, wacht in deze drie sectoren op iets wat niet komt.

De bouwcijfers komen uit Trends op de bouwarbeidsmarkt 2025-2029 van het EIB, met de periode 2026 tot en met 2029. De cijfers over netbeheer komen van Netbeheer Nederland, gebaseerd op de investeringsplannen van de regionale netbeheerders en TenneT, met horizon 2029.

De zorgraming van 155.000 in 2032 tegen 37.000 in 2021 is afkomstig van ABF Research en het ministerie van VWS, hier ontleend aan de DNB-analyse over arbeidsmarktkrapte van februari 2024. Die publicatie is auteursrechtelijk beschermd en is samengevat, niet overgenomen. Het AZW-programma publiceert de onderliggende zorgdata.

De vacaturegraden komen van Eurostat, dataset jvs_q_nace2, niet-seizoengecorrigeerd, waarbij steeds tweede kwartalen worden vergeleken.

Een sector die hier ontbreekt is particuliere beveiliging. De brancheorganisatie publiceert jaarlijks kerncijfers, maar die staan alleen in pdf-rapporten per jaar en waren niet te verifieren op het moment van schrijven. Liever een sector weglaten dan een cijfer noemen dat we niet hebben gecontroleerd.