372.000 deeltijders willen meer uren, tegen 297.000 werklozen

Werving begint bijna altijd bij mensen die nog niet in dienst zijn. Toch zit de grootste onbenutte groep op de Nederlandse arbeidsmarkt al op de loonlijst.

In 2025 telde Nederland 297.000 werklozen tussen 20 en 64 jaar. In diezelfde groep waren er 372.000 mensen met een deeltijdbaan die meer uren willen werken.

Dat betekent iets ongemakkelijks voor de manier waarop de meeste vacatures worden aangepakt. De vijver waar iedereen in vist, de werklozen, is kleiner dan de vijver waar vrijwel niemand in vist.

De totale arbeidsreserve kwam in 2025 uit op 851.000 personen. Werklozen vormen daar 35% van. Deeltijders die meer willen werken vormen 44%. De rest bestaat uit mensen die beschikbaar zijn maar niet zoeken, en mensen die zoeken maar niet direct beschikbaar zijn.

Als aandeel van de uitgebreide beroepsbevolking komen onbenutte deeltijduren in Nederland uit op 4%. Het EU-gemiddelde is 2,3%.

• Finland 4,4%
• Nederland 4,0%
• Frankrijk 3,7%
• Belgie 3,6%
• Zweden 3,3%
• Noorwegen 3,1%
• Denemarken 2,8%
• Duitsland 1,2%

Het verschil met Duitsland is een factor drie. Dat komt doordat ongeveer de helft van de Nederlandse werkenden een deeltijdbaan heeft, wat internationaal uitzonderlijk is. Waar deeltijd de norm is, is onbenutte uren dat ook.

De reserve krimpt wel. In 2015 stond hij nog op 7,4%, in 2019 op 4,7%, in 2022 op 4,1% en in 2025 op 4,0%. De grote daling is voorbij, en wat overblijft beweegt nauwelijks nog.

Hier past een correctie op het optimisme. Deeltijders willen niet fulltime. Onderzoek waar DNB naar verwijst laat zien dat deeltijdwerkers gemiddeld 2 tot 2,5 uur per week extra willen werken, niet vijftien.

Landelijk zou dat het arbeidsvolume met ongeveer 3 a 4% verhogen. Dat is geen oplossing voor het structurele tekort, en het is eerlijk om dat te zeggen.

Op het niveau van een enkele werkgever ligt het anders. Twintig deeltijders die elk 2,5 uur per week extra werken, leveren samen 50 uur op. Dat is meer dan een volledige werkweek, bij mensen die het werk al kennen, zonder wervingskosten en zonder inwerktijd.

Als het zo eenvoudig was, was het al gedaan. Drie dingen staan in de weg.

• Niemand vraagt het. Uren worden vastgelegd bij indiensttreding en daarna zelden opnieuw besproken. Iemand die drie jaar geleden voor 24 uur tekende omdat de kinderen klein waren, is nooit gevraagd of dat nog klopt.
• Het loont niet altijd. Bij bepaalde inkomens en toeslagen levert een paar uur extra netto weinig op. Dat is een reeel bezwaar en geen kwestie van motivatie.
• De roosters passen niet. Extra uren moeten vallen op momenten die passen bij zorgtaken en reistijd. Een werkgever die alleen hele dagen aanbiedt, krijgt nul.

• Vraag het bij de intake. Voordat je zoekt: hoeveel deeltijders werken hier, en wanneer is hun contractomvang voor het laatst besproken? Dat gesprek voert vrijwel geen enkele concurrent.
• Reken het om naar fte. Twintig deeltijders maal 2,5 uur is ruim een fte. Zet dat naast de fee van een plaatsing en de vergelijking maakt zichzelf.
• Bied het aan als eerste stap, niet als alternatief. Het lost de vacature niet op. Het verlicht de druk terwijl de zoektocht loopt, en het levert de klant iets op in week een in plaats van week acht.
• Gebruik het waar werving vastloopt. In markten waar je aantoonbaar niemand vindt, is dit het enige eerlijke antwoord dat geen loze belofte is.

De cijfers over werkloosheid, onbenutte deeltijduren en de totale arbeidsreserve komen van Eurostat, dataset lfsi_sla_a, leeftijdsgroep 20 tot 64 jaar, peiljaar 2025. Aantallen in personen en aandelen als percentage van de uitgebreide beroepsbevolking.

Het gegeven dat deeltijders gemiddeld 2 tot 2,5 uur per week extra willen werken komt uit onderzoek dat wordt aangehaald in de DNB-analyse over arbeidsmarktkrapte van februari 2024. Die publicatie is auteursrechtelijk beschermd en is hier samengevat, niet overgenomen.