Loonkosten stegen 26,5%, maar salaris blokkeert zelden een vacature

Twee cijfers die naast elkaar staan en zelden samen worden gelezen. De loonkosten zijn hard gestegen. En salaris is bijna nooit de reden dat een vacature niet gevuld raakt.

De loonkostenindex van Eurostat meet wat een uur arbeid een werkgever kost, inclusief werkgeverslasten. Met 2020 als basisjaar op 100 stond Nederland in het tweede kwartaal van 2021 op 113,1. Vier jaar later, in het tweede kwartaal van 2025, staat de index op 143,1.

Dat is een stijging van 26,5% in vier jaar.

Internationaal vergeleken over dezelfde periode:

• Nederland 26,5%
• Noorwegen 23,2%
• Duitsland 23,1%
• Belgie 21,4%
• Finland 14,5%
• Frankrijk 14,1%

Nederland zit aan de bovenkant. Het verschil met Frankrijk is bijna een factor twee.

De stijging is bovendien niet afgevlakt. Op jaarbasis kwam het tweede kwartaal van 2023 uit op 6,1%, 2024 op 4,6% en 2025 op 6,6%. Het meest recente jaar is dus sterker dan het jaar ervoor.

De loonkosten worden geduwd door drie dingen tegelijk: krapte die de onderhandelingspositie van werkenden versterkt, verhogingen van het minimumloon, en cao-afspraken die de inflatie van 2022 en 2023 met vertraging inhaalden.

In de zakelijke dienstverlening werkt dat door in de tarieven. In de schoonmaakbranche lagen die in 2025 gemiddeld 7,5% hoger dan een jaar eerder. In de flexbranche, de accountancy en de advocatuur stegen ze met bijna 5%.

Hier wordt het interessant. Van de Nederlandse bedrijven die in 2024 IT-specialisten zochten en vacatures moeilijk vervulbaar vonden, noemde 39% de salarisverwachting van kandidaten als reden. Dat is lager dan het EU-gemiddelde van 42%.

De redenen die wel bovenaan staan zijn andere: te weinig sollicitaties, genoemd door 56%, en ontbrekende vakkennis, genoemd door 51%.

Die twee gegevens naast elkaar leveren de conclusie op die voor beide kanten van de markt telt. De prijs van arbeid is fors gestegen. Het probleem bij het vullen van een vacature is desondanks zelden de prijs.

Voor een werkgever: een hoger bod lost een vacature op waar de kandidaat bestaat, bereikbaar is en de juiste kennis heeft, en er alleen nog over de prijs gepraat moet worden. In de meeste openstaande vacatures is dat niet de situatie. Daar wordt hoger bieden een dure manier om hetzelfde probleem te houden.

Voor een bureau: dit is het argument tegen de klant die denkt dat een hoger salaris het gat dicht. En het is tegelijk het argument voor de eigen fee, want als geld het niet oplost, is bereik en selectie wat het wel oplost.

Voor een kandidaat: de markt heeft de afgelopen vier jaar aantoonbaar meer zijn kant op bewogen dan in het decennium ervoor. Wie sinds 2021 op dezelfde plek zit zonder aanpassing, loopt waarschijnlijk achter op de markt.

De loonkostenindex komt van Eurostat, dataset lc_lci_r2_q, niet-seizoengecorrigeerd, hele bedrijfsleven, index met 2020 als basisjaar. Vergeleken zijn steeds tweede kwartalen, zodat seizoensinvloeden geen rol spelen. Zweden rapporteert deze reeks niet volledig en ontbreekt daarom in de vergelijking.

De redenen dat IT-vacatures moeilijk vervulbaar zijn komen van Eurostat, dataset isoc_ske_itrcrn2, peiljaar 2024. De tariefcijfers voor de zakelijke dienstverlening komen uit de sectoranalyse van ING van april 2026. AWVN publiceert maandelijks de gemiddelde cao-loonstijging, wat de actueelste losse meting is naast deze kwartaalreeks.